Saan Ba Makikita si Bonifacio?

Sa dyip, naglolokohan ang dalawang lalaki.

“Saan ba makikita si Bonifacio?”

“Tanga, sa sampung piso!”

Napasulyap ako sa marungis na bata sa tabi ko

kandong ng nanay niyang

may tangang mumurahing bulaklaking panyo

napatingin ako sa tsuper

maitim ang batok niya’t

nanlilimahid ang bimpo sa balikat

nagbabanggaan sa kalsada ang mga busina

parang malalang ubo ang usad ng mga sasakyan

katirikan ng araw

may mga nagbebenta ng yosi’t basahan

may nakalupasay na pulubi sa daan.

Saan daw ba makikita si Bonifacio?

“Tanga, hindi sa sampung piso!”

May Pasan-Pasang Dalamhati ang Hangin

Minsan, madalas ito kung gabi, kung nag-iisa

o kung may hinahanap na di alam kung ano

nararamdaman ko

malungkot ang hanging bumabangga, humahalik

yumayakap sa akin.

Matagal ko ring inisip

kung saan kaya kinukuha ng hangin

ang mga dalamhati

kung paano niya ‘yon pinapasan

kung saan niya ‘yon dinadala.

At ngayong iniwan mo ako

at pabangga-bangga ang hangin sa balat ko

naisip ko, talaga nga kayang

may pasan-pasang lungkot ang hangin

o sa atin lang siya kumukuha ng dalamhati?

Sa Isa't Isa

Mahirap maniwalang

magiging gayon pa rin kalutong ang mga halakhak

ang kislap ng mga ngiti

ang lalim ng pag-unawa

ngayong isa-isa tayong inihihiwalay sa isa’t isa

ng kahirapan

at ng tinatawag na “tadhana.”

Hindi ko rin masisisi

ang sinuman sa atin

kung sinasanay na niya ang sarili

sa bagong samyo ng hangin

o kung pipiliin niyang lumayo na

sapagkat ang kaya lang niyang tiisin ay mga galos

at hindi mga sugat.

Mahirap ding maniwalang ang muling pagkikita

kung meron man, sana, ay gaya pa rin ng dati

sa kulay, sa bango, sa lalim.

Mahirap maniwala, napakahirap

hinihingi ang tapang, ang katatagan.

Pero di ba, ang mga bagay na tunay ay di kumukupas

at may naitayo na tayong tahanan

na anong oras man, maari nating balikan?

Walang Nakauunawa Kung Paano Natin Binalangkas ang Ating Pagsasama

Walang nakauunawa

kung paano natin binalangkas ang ating pagsasama

kung gaano katagal pinagpatung-patong ang mga tisa

at inilagay ang pundasyon

kung gaanong tatag ang hiningi ng ating katatagan

kung ilang hapunan ang pinilit ubusin

kung ilang gabi tayong nagdasal nang umiiyak

kung sa ilang kanta natin natagpuan ang mga sarili

kung ilang luha ang inaksaya

kung matatawag nga iyong “pagsasayang.”

Walang nakaaalam ng kuwento

sa likod ng mga latay natin, sugat, galos.

Kaya ngayong hindi ko maihakbang ang mga paa ko

palayo sa nalalantang punong

tayo ang nagpalaki  at matagal nating kinasalampakan

hindi na ako magtataka

na sarili ko lang ang nakauunawa sa akin.

Pagtawid

Isang kaligayahan ang balikan ang nakaraan

at di na mahalaga kung ano ang tulay

kung isang pabango

kung isang kulay

kung isang musika

kung isang lugar.

Isang kaligayahan ang balikan ang nakaraan

‘pagkat doon, damang-dama ang kaligtasan

ngunit makikita, sa kabila ng tulay

naroon ang takot at kawalang-katiyakan

naghihintay.

Sa Mundong Di Nauunawaan

Mamaya, alam ko, pagsapit ko

sa mundong di naipaliliwanag

sa daigdig na doon lang nauunawaan

doon na ang lahat ay biglang naglalaho, lumilitaw

nag-iiba-iba ng hugis, nagpapalit-palit ng kulay

may di nakikitang batas

muli kitang makikita

maaring sakay ng kabayong

may mga pakpak ng gamu-gamo

o magdidikit-dikit ang mga pilik-mata

at mabubuo ka

o lalabas sa aking tainga.

Maaring masayahin kang muli

o lumuluha, mahina, o palangiti

maaring nakablusa ka, nakasaya

nakamaong, nakahubad.

Subalit di na mahalaga ang mga ito

sapagkat tiyak, doon

sa mundong di nauunawaan

wala nang takot

hihilingin kong yakapin mo ako, halikan

kahit doon man lamang

kahit doon na lamang

sa mundong di nauunawaan.

Kung Gabi, Kung Madaling-Araw

Para sa akin, napakasarap magsulat ng tula

kung gabi, kung madaling-araw

kung nagmamatyag ang dilim

kung ang tanging naririnig

ay hilik ng refrigerator, kuwentuhan ng mga butiki

tik-tak ng orasan, uyayi ng mga kuliglig.

Para sa akin, napakasarap sumuot

sa pagitan ng mga taludtod

ng mga linya, ng kaluluwa ng tula

kung gabi, kung madaling-araw.

Hindi lang dahil tahimik

o sapagkat natuturuan ng dilim

kundi sapagkat sa pagitan ng paghinga

ng katahimikan

at ng mga bilyong itim na butil

nagagamot ko ang aking sarili.